Parfumnoten: zo leest u de piramide

Een geurnoot is een verbale beschrijving van een geurindruk. IFRA, de International Fragrance Association, verklaart een compositie aan de hand van de rollen van opening, midden en basis. Topnoten introduceren de geur, middennoten vormen het hoofdkarakter en basisnoten geven diepte. Dit helpt bij het lezen van de beschrijving, maar toont geen laboratoriumformule.

Wanneer u bijvoorbeeld het woord ‘roos’ leest, denk dan eerst aan de beschreven indruk. Leid uit dat ene woord niet af welke grondstof is gebruikt. IFRA beschrijft zowel natuurlijke als synthetische geurstoffen. Een synthetische stof wordt via chemische processen vervaardigd; de naam van die stof en de aan de consument gepresenteerde geurnoot zijn twee verschillende zaken.

Redactionele suggestie: noteer naast de lijst met noten wat u wilt controleren. Schrijf in plaats van het voorbarige oordeel ‘roos past niet bij mij’ de vraag op: ‘ruik ik hier zachte bloemblaadjes of een rijkere bloemige indruk?’ Zo wordt de beschrijving het begin van de test. Uw notitie bevestigt de formule van de fabrikant niet.

Lees meer over dit onderwerp in de gids: Geurfamilies en het geurwiel: classificatie in het Nederlands.

Topnoten beschrijven de eerste indruk van een geur. Voor de ontwikkeling van een geur zijn verdamping, de verspreiding van stoffen door de lucht en de waarneming ervan door de reukzin van belang. In een peer-reviewed technisch overzichtsartikel worden deze processen gezamenlijk behandeld; alleen de namen van noten volstaan niet om het gedrag van een geur te berekenen.

Vluchtigheid is de neiging van een stof om over te gaan in de dampfase. Parfum is echter een mengsel. Het overzicht bespreekt zowel de invloed van de basis van het mengsel op de verdamping als de bijdrage van verschillende stoffen aan de waarneembare geur. Topnoten zijn dus geen afzonderlijke vloeistof die boven de andere lagen ligt te wachten.

Noteer de eerste indruk apart van uw uiteindelijke keuze. U kunt ‘fris’, ‘zoetig’ of ‘scherp’ noteren zonder te raden welke molecule dit veroorzaakt. Ga later terug naar dezelfde test. U hoeft geen minuut vast te stellen waarop de opening per se afgelopen moet zijn.

Hartnoten beschrijven het centrale karakter van de compositie. IFRA presenteert ze als het deel dat de structuur van de geur ondersteunt. In dit model duiden ‘hartnoten’ en ‘middennoten’ dezelfde groep noten aan.

Lees dit deel samen met de opening en de basis. Als naast bloemen ook specerijen in de beschrijving staan, controleer dan tijdens het testen hun onderlinge verhouding. Zijn de bloemen voor u duidelijker waarneembaar? Is de kruidige indruk aanvaardbaar? Beschrijf wat u ruikt, ook als uw woorden niet overeenkomen met die van de fabrikant.

MARABIKA heeft voor dit artikel niet gemeten hoe lang de noten aanhouden: niet gemeten. Daarom geven we geen universeel begin- of eindpunt voor de hartnoten. Noteer bij het testen wat u werkelijk waarneemt, zonder te proberen uw indruk in een verondersteld tijdschema te passen.

In het model worden basisnoten in verband gebracht met een langer aanhoudende achtergrond en de diepte van de compositie. IFRA beschrijft deze rol kwalitatief. Deze uitleg is geen belofte dat elke geur met een hout- of muskusnoot een vastgesteld aantal uren aanhoudt.

Benader de basis als een vraag tijdens uw test. Is de latere geurindruk bijvoorbeeld nog steeds aangenaam? Wilt u deze geur nog eens dragen? Zou u dezelfde keuze maken als u de notenlijst niet zag? Dit helpt u terug te keren naar de ervaring in plaats van beloften te becijferen.

Trek uit één woord in de basis geen conclusie over de duur van de hele compositie. Het technische overzichtsartikel laat zien dat voor onderzoek naar het gedrag van een geur informatie nodig is over de stoffen, het mengsel en de testomstandigheden. De notenlijst bevat zulke gegevens niet.

Lees meer over dit onderwerp in de gids: Draagduur, projectie en sillage.

Nee. Noten verklaren het karakter van een geur, terwijl de ingrediëntenlijst op het etiket een ander doel heeft. Artikel 19 van Verordening (EG) nr. 1223/2009 van 30 november 2009 schrijft voor parfum- en aromatische samenstellingen de woorden ‘parfum’ of ‘aroma’ voor. Ook is bepaald dat de desbetreffende stoffen uit bijlage III afzonderlijk moeten worden vermeld.

Het zou daarom onjuist zijn te zeggen dat het geurbestanddeel altijd met slechts één woord wordt aangeduid of dat de naam van een plantaardige grondstof niet op het etiket kan voorkomen. De notenlijst vervangt de verplichte informatie niet. Controleer de verpakking van het gekozen product, niet het etiket van een andere geur van hetzelfde merk.

Verordening (EU) 2023/1545 van 26 juli 2023 heeft de etiketteringsvereisten voor geurallergenen gewijzigd. Volgens de in de bijlage beschreven overgangsgevallen moeten producten die niet aan de nieuwe beperkingen voldoen, voldoen aan de beperkingen die op 15 augustus 2023 golden. Dergelijke producten mochten tot en met 31 juli 2026 in de EU in de handel worden gebracht; die termijn is inmiddels verstreken. Ze mogen tot en met 31 juli 2028 op de EU-markt worden aangeboden. Dit zijn verschillende fasen.

Dit is een algemene uitleg over etikettering. Deze tekst is geen juridisch of medisch advies. Raadpleeg een arts als u vragen hebt over een allergie of huidreactie. Gebruik de parfumpiramide niet voor zelfdiagnose.

Lees alle groepen noten, kies één gewenste indruk en één aspect dat u wilt vermijden. Test de geur vervolgens in de praktijk. Vraag uzelf bijvoorbeeld in plaats van ‘zit er vanille in?’ af: ‘is de waarneembare zoetheid voor mij aanvaardbaar?’

Een papieren teststrip kan helpen bij de eerste selectie. The Perfume Society raadt aan om vóór uw beslissing de geur ook op de huid te leren kennen, als het product daarvoor bedoeld is en het gebruik voor u geschikt is. Dit is praktisch advies, geen laboratoriumtest en geen medische bevestiging.

Noteer de naam, de testplek en uw indruk aan het begin en later. Als u geen verschil merkt, verzin er dan geen. Probeer niet koste wat kost elke noot te herkennen. Voor uw keuze telt de volledige geur; de in dit artikel voorgestelde manier van noteren helpt om tests consequent te vergelijken.