Attar (ittar): geschiedenis, samenstelling en gebruik van olieparfums

Het Engelstalige Wiktionary omschrijft attar als etherische olie uit bloemen en parfum dat daarvan wordt gemaakt; ittar wordt vermeld als alternatieve vorm van hetzelfde woord. Deze woordenboekdefinitie bepaalt niet de samenstelling of applicator van elk product dat tegenwoordig wordt verkocht.

Volgens dat woordenboek kwam attar in het Engels terecht via het Perzisch, dat het ontleende aan het Arabische ʿiṭr, dat parfum betekent. Het Arabische lemma geeft de betekenissen parfum, geur en essence. Encyclopaedia Iranica omschrijft ʿaṭr als parfum en beschrijft het historische gebruik voor verschillende vormen van geurige bereidingen, niet voor één recept.

In dit magazine schrijven we consequent attar. Noteer bij het lezen van een concreet aanbod afzonderlijk de naam, de ingrediënten en de gebruiksvorm. Beschouw de herkomst van het woord niet als bewijs voor de samenstelling van een specifiek flesje.

Lees meer over dit onderwerp in de gids: Oud (agarhout): wat het is, hoe het ruikt en wat deze noot in parfums betekent.

Houd twee vragen uit elkaar: wat is de samenstelling van het product en hoe wordt het gebruikt? Amouage beschrijft zijn attarcollectie als zuivere geurolie die dicht bij de huid wordt gedragen. Dat is de beschrijving van een specifiek parfumhuis, geen regel voor de eigenschappen van alle attars. In dit artikel hebben we de verspreiding en draagduur van olie- en sprayvormen niet vergeleken.

Komt u in een beschrijving ook de naam mukhallat tegen, lees dan de uitleg van de fabrikant over het mengsel en het gebruik ervan. Deze term wordt apart besproken in de gids met de woordenlijst van de Arabische parfumerie. Een vergelijkbare naam vinden we op zichzelf onvoldoende grond om twee producten dezelfde samenstelling toe te schrijven.

In dit artikel geven we geen winkelobservaties of gegevens over hoe vaak de naam attar op verschillende formules wordt toegepast. Als het gebruik van alcohol of een specifieke natuurlijke grondstof belangrijk is, zoek dan naar informatie over de productsamenstelling en uitleg van de fabrikant.

Een historisch productievoorbeeld staat in het UNIDO-rapport uit 1986 over de parfumindustrie van Kannauj in India. Het beschrijft de distillatie van plantaardige grondstoffen, voornamelijk bloemen, met water in ‘Dag Bhapka’-apparaten. De damp wordt naar een koelbuis en een in water geplaatst opvangvat geleid. De basisolie daarin, sandelhout- of paraffineolie, neemt de bloemenolie op.

Dit is de beschrijving uit een specifiek historisch rapport. Daarmee bevestigen we niet dat elke hedendaagse attar zo is gemaakt of dat de basis altijd sandelhoutolie is. Controleer de productiemethode en gebruikte materialen aan de hand van de documenten van het specifieke product.

Een hedendaags voorbeeld van de olievorm presenteren we afzonderlijk: de beschrijving van de Amouage-collectie spreekt van zuivere geurolie. We voegen de historische techniek en de benaming van een hedendaagse fabrikant niet samen tot één recept dat voor alle producten verplicht zou zijn.

In zijn gebruiksvoorbeeld voor attar adviseert Amouage een druppel op een vingertop te doen, de vingers licht tegen elkaar te wrijven en ermee over de gewenste plekken te strijken: polspunten, sleutelbeen of achter de oren. We geven deze instructie alleen als aanwijzing van een specifieke fabrikant; volg voor een ander product het eigen etiket en de gebruiksaanwijzing.

De samenvatting van het artikel van Kasting en Saiyasombati beschrijft een model dat de verdamping van geurstoffen en hun opname via de huid schat, rekening houdend met temperatuur en luchtbeweging. Dit is geen door ons uitgevoerde attartest en bewijst niet dat dezelfde druppel bij warmte altijd sterker of langer ruikt. De redactie stelt voor om naast uw indrukken ook de testomstandigheden te noteren.

Kies voor een eerste kennismaking een beschrijving met noten die u interesseren. Beoordeel uw indruk volgens de gebruiksaanwijzingen van het specifieke product. Dit is een redactioneel voorstel, geen gevalideerde methode waarmee iedereen een passende geur kan kiezen.

Lees meer over dit onderwerp in de gids: Hoe gebruikt u parfumolie?.

Artikel 19 van de EU-cosmeticaverordening 1223/2009 legt de etiketteringsvereisten vast. Tot de te vermelden gegevens behoren de identiteit en het adres van de verantwoordelijke persoon en de ingrediëntenlijst; het artikel kent ook voorwaarden en uitzonderingen voor de weergave van bepaalde informatie. Als de minimale houdbaarheid langer is dan 30 maanden, geldt de regel voor de gebruiksperiode na opening (PAO), behalve wanneer dit begrip voor het product niet relevant is. Daarom schrijven we niet aan alle olieparfums dezelfde eis voor een datum of PAO-symbool toe.

Artikel 19 voorziet in de aanduiding van parfumcomposities en hun grondstoffen met ‘parfum’ of ‘aroma’, met daarnaast afzonderlijke vermelding van de betreffende stoffen uit bijlage III. Alleen de vermelding ‘parfum’ onthult niet de volledige geurformule. Voor de stoffen in de bijlage bij verordening 2023/1545 waarvoor een overgangsperiode geldt, is er een voorwaarde: producten die voldeden aan de eerdere beperkingen die op 15 augustus 2023 van toepassing waren, mochten tot 31 juli 2026 in de EU in de handel worden gebracht en tot 31 juli 2028 op de markt worden aangeboden. Dit is geen uitzondering voor elke vorm van niet-conformiteit van een product.

Lees de etikettering van het specifieke product en de informatie van de fabrikant. Deze tekst is geen juridisch advies of bevestiging van de conformiteit van een specifiek product. Raadpleeg een arts over persoonlijk gebruik en huidgevoeligheid: het artikel is geen medisch advies.